فرد حق طلب اگر به دليلى قانع نشد نمىتواند دلائل احتمالى آينده را نشنيده انكار كند و بگويد دلائل ديگر را نيز در بست رد مىكنم ! در اينكه منظور از « * ( الَّذِينَ كَفَرُوا ) * » كيست ؟ جمعى از مفسران آن را به مشركان تفسير كرده‌اند ، و بعضى به يهود و اهل كتاب ، ولى قرائن آيات بعد كه سخن از شرك مىگويد دليل بر اين است كه منظور مشركان است . منظور از * ( بِالَّذِي بَيْنَ يَدَيْه ) * همان كتب آسمانى است كه قبل از قرآن بر پيامبران ديگر نازل شده است ، چرا كه اين تعبير در بسيارى از آيات قرآن به همين معنى - مخصوصا بعد از ذكر قرآن - به كار رفته ، و اينكه بعضى احتمال داده‌اند منظور « معاد » و يا « محتواى قرآن » بوده بسيار بعيد به نظر مىرسد . به هر حال انكار ايمان نسبت به كتب انبياى پيشين شايد به اين منظور بوده كه قرآن روى اين مطلب تكيه مىكند كه نشانه‌هاى پيامبر اسلام ص در تورات و انجيل به وضوح آمده است ، آنها براى نفى نبوت پيامبر اسلام كتب آسمانى ديگر را نيز نفى مىكنند ، و مىگويند : نه به اين كتاب ايمان مىآوريم نه به كتب پيش از آن ! سپس به وضع آنها در قيامت پرداخته روى سخن را به پيامبر ص كرده ، مىگويد : « اگر ببينى هنگامى كه اين ستمگران در پيشگاه پروردگارشان براى حساب و دادرسى بازداشت شده‌اند ( از وضع آنها در حيرت فرو خواهى رفت ) در حالى كه هر يك از آنها گناه خود را به گردن ديگرى مىاندازد ، و با يكديگر مشغول به جدال و مخاصمه‌اند » ؟ ! ( * ( وَلَوْ تَرى إِذِ الظَّالِمُونَ مَوْقُوفُونَ عِنْدَ رَبِّهِمْ يَرْجِعُ بَعْضُهُمْ إِلى بَعْضٍ الْقَوْلَ ) * ) ( 1 ) .

--> ( 1 ) « يرجع » هم به صورت فعل لازم به كار مىرود هم به صورت فعل متعدى ، و در اينجا به صورت دوم است ، و معنى « ارجاع » و بازگشت دادن را مىرساند ، و از آنجا كه بعد از آن « * ( بَعْضُهُمْ إِلى بَعْضٍ ) * » آمده است نتيجتا معنى « مفاعله » را مىدهد .